Η εξασφάλιση οικονομικών από πηγές, δωρητές, χορηγούς, ευεργέτες καθώς και ο εθελοντισμός φίλων και μελών του ΣΠΕΚ συμβάλλουν ουσιαστικά στην παραγωγή του πολιτιστικού έργου που είναι θησαυρός για όλους. Οι δυσκολίες λόγω της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης θα περάσουν αλλά ο Πολιτισμός μένει και η χορηγία, μικρή ή μεγάλη, του ατόμου, ενός φορέα κρατικού ή ιδιωτικού, ‘πιάνει τόπο’ και ευεργετεί.

Η χορηγία, ως θεσμός, εξελίχθηκε στην ηπειρωτική Ευρώπη ως sponsoring. Σπόνσορας σήμερα νοείται ο χορηγός ή δωρητής για ένα έργο χάρη ενός φορέα ή της Πολιτείας. Η ιστορία του sponsoring ξεκινά απ’ την Αρχαία Ελλάδα. H λέξη sponsoring προέρχεται από το ελληνικό ρήμα σπένδω, εξ’ ου και η σπονδή, δηλαδή η τελετουργική πράξη όπου οι αρχαίοι έχυναν κρασί στη γη προς τιμή των θεών. Στην αρχαία Αθήνα η πολιτεία επιβράβευε τους πολίτες που χορηγούσαν έργα π.χ. μνημεία, συγγραφή τραγωδιών κ.ά. το δε όνομα χορηγών ή δωρητών απαθανατιζόταν στις σχετικές επιγραφές και πριν το όνομα του ποιητή.

Τους τελευταίους 4-5 αιώνες εύποροι Ελλαδίτες και Κύπριοι, ανάμεσά τους και Απόδημοι, ευεργέτησαν γενναιόδωρα την πατρίδα σε εποχές δύσκολες. Με χορηγίες τους ανεγέρθηκαν σχολεία, Πανεπιστήμια, Βιβλιοθήκες, Νοσοκομεία, Μουσεία, που φέρουν το όνομά τους όπως και οδοί μεγάλων πόλεων.

Οικονομικοί πόροι προς τους φορείς του Πολιτισμού και διευκολύνσεις παρέχονται και από την Πολιτεία (Υπουργεία, Νομαρχίες, Δήμοι) με βάση ποιοτικά κριτήρια που η ίδια θέτει. Σε εποχές οικονομικής κρίσης προσπαθεί να μην περικόπτει τη στήριξη. Ας μη ξεχνάμε ότι κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο στην Αθήνα ανθούσε το θέατρο χάρη στους χορηγούς και κατά την Τουρκοκρατία τα Μετέωρα ήταν Κέντρο πνευματικό.
Άρα η ιστορική πορεία του Πολιτισμού διδάσκει ότι ‘καμία κρίση δεν φράσσει τον Πολιτισμό να παράγει’ οι δε χορηγοί επιτελούν θαυμάσιο έργο αν – όπως οι αρχαίοι – τον στηρίζουν ακόμα και κατά τις κρίσεις.

“Οι δυσκολίες λόγω της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης θα περάσουν αλλά ο Πολιτισμός μένει και η χορηγία, μικρή ή μεγάλη, του ατόμου, ενός φορέα κρατικού ή ιδιωτικού, ‘πιάνει τόπο’ και ευεργετεί”

Χορηγοί, Δωρητές, Ευεργέτες. Κοινά Σημέια και Διαφορές

Το κοινό σημείο χορηγίας και δωρεάς είναι ότι και οι δύο στηρίζουν τον αποδέκτη σε δράση ή έργο.

1) Η δωρεά αποτελεί «παροχή στον δωρεοδόχο ενός περιουσιακού αντικειμένου, χωρίς οποιοδήποτε αντάλλαγμα, αντιστάθμισμα ή αντιπρόταση». Ο δωρητής στην πράξη χαρίζει στον αποδέκτη πολιτιστικό φορέα χωρίς να επιδιώκει ή να αναμένει αντάλλαγμα από τον φορέα. Είναι μία χαριστική δικαιοπραξία. Η δωρεά μπορεί να παρέχεται σε μορφή χρήματος ή σε είδος π.χ. βιβλία, δωρεάν εκτύπωση, εξοπλισμός υλικά παραγωγής ή συντήρησης, κεραστικά για δεξιώσεις Μία δωρεά δεν δημοσιοποιείται απαραίτητα.

2) Η χορηγία προς τον χορηγούμενο είναι ανταποδοτική, δηλαδή ο χορηγούμενος οφείλει να παράσχει ως αντιστάθμισμα μία αντιπαροχή (κάποια βιβλία που χορηγήθηκε η έκδοσή τους κ.ά.). Ο χορηγός θεωρεί τα πολιτιστικά αγαθά ως προϊόντα, ως μέσο διαφήμισης ενώ για τη χορηγία του επιδιώκει τη δημοσιότητα.

3) Ευεργέτης θεωρείται ο πολύ μεγάλος δωρητής. Για παράδειγμα ο προύχων της Ηπείρου Αβέρωφ από το Μέτσοβο που πριν μισό αιώνα με δική του μεγάλη δωρεά ανήγειρε το Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

“Ευεργέτης θεωρείται ο πολύ μεγάλος δωρητής ο οποίος στην πράξη χαρίζει στον αποδέκτη πολιτιστικό φορέα χωρίς να επιδιώκει ή να αναμένει αντάλλαγμα από τον φορέα”

Κίνητρα για τον Χορηγό. Μεσοπρόθεσμα και Μακροπρόθεσμα Οφέλη

Η πολιτιστική χορηγία μπορεί να θεωρηθεί ως άυλη επενδυτική δραστηριότητα, με μακροχρόνια οφέλη για τον χορηγό. Του παρέχει ‘καλή φήμη’/ good will, αναγνωρισιμότητα, κοινωνικό πρόσωπο, δημοσιότητα. Το κοινό εκτιμά την επιχείρηση του χορηγού, την προσφορά του στον Πολιτισμό, στην Ιστορία του τόπου και στο πνευματικό επίπεδο. Στηρίζοντας έναν καλό πολιτιστικό φορέα/ οργανισμό, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ο χορηγός κάνει στρατηγική με προοπτική. Αν, ακόμα και σε εποχή οικονομικής ή άλλης κρίσης, η επιχείρηση/ ο οργανισμός του χορηγού ενισχύει τον πολιτισμό, ο χορηγός αποδεικνύει ότι διαθέτει ‘Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη’ που είναι μια ‘αόρατη’ διαφήμισή του.

Βελτιώνοντας με τη χορηγία του το πολιτιστικό/ πνευματικό επίπεδο του τόπου και την ποιότητα ζωής, αναπτύσσει δημόσιες σχέσεις και ένα βραχυπρόθεσμο όφελος. Αν είναι σταθερός χορηγός, τότε έχει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα κέρδη από εμπορικής πλευράς. Διότι το κοινό, νιώθοντας ευγνωμοσύνη, ‘ασυναίσθητα’ προτιμά να αγοράζει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της επιχείρησης του χορηγού. Οι βαθύπλουτοι χορηγοί, όπως ο Μπενάκης, ο Συγγρός, ο Νιάρχος, ο Ωνάσης κ.ά. απέκτησαν καλή φήμη κι εξευγένισαν το όνομα ‘έμπορος’.

“O χορηγός αποδεικνύει ότι διαθέτει ‘Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη’”
“Aκόμα και σε εποχή οικονομικής ή άλλης κρίσης, η επιχείρηση / ο οργανισμός του χορηγού ενισχύει τον πολιτισμό, ο χορηγός αποδεικνύει ότι διαθέτει ‘Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη’”

Πόροι για Στήριξη των Σκοπών του ΣΠΕΚ

Ο ΣΠΕΚ αποδέχεται α) κληροδότημα ή χορηγία ή δωρεά από Ίδρυμα, Επιχείρηση, Οικονομικό Οργανισμό, β) χορηγίες για Σχέδια του από τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες των Υπουργείων Κύπρου και Ελλάδας και από Πολιτιστικά Τμήματα Δήμων, Κοινοτήτων, Περιφερειών, Ελλάδας-Κύπρου, γ) χρηματοδότηση και τεχνική βοήθεια μέσω διεθνούς προγράμματος π.χ. της UNESCO, ξένων Πρεσβειών ή Προξενείων, δ) ενίσχυση από Ε.Ε. και από χώρες εκτός Ε.Ε. (ΗΠΑ, Η.Β., Αυστραλία, Καναδάς, Ρωσία), ε) Χορηγία επικοινωνίας από ράδιο/ τηλεοπτικούς, κρατικούς ή ιδιωτικούς σταθμούς για θέματα Πολιτισμού, στ) Ατομικές χορηγίες από Απόδημους για Πολιτιστικά Θέματα σε Τέχνες, Λογοτεχνία ή Παράδοση. Ο κατάλογος περιέχει και άλλους.